Een goed leren tuig gaat jaren mee — als je er een beetje voor zorgt. Doe je dat niet, dan droogt het leer uit, wordt het stug en kunnen er scheurtjes ontstaan. Zonde van je tuig, en niet veilig voor je paard.
Nu hebben wij het geluk dat er in de familie iemand rondloopt die er alles van weet. Ton, de opa van Mentuig, werkt al ruim vijftig jaar met lederen tuigen. Zijn onderhoudsadvies past op één kaartje — en dat kaartje leveren we tegenwoordig mee bij onze tuigen. Hieronder lees je zijn werkwijze, iets uitgebreider.
De gouden gewoonte: een vette doek bij je poetsspullen
Tons belangrijkste tip kost je een paar minuten per rit en levert het meeste op. Houd een doek gedrenkt in leerolie bij je poetsspullen. Hang je het tuig op na het rijden? Veeg dan met die vette doek even over de delen die tegen het paard hebben gezeten. Het zweet gaat eraf, er blijft een dun laagje olie achter. Je hebt het tuig toch al in je handen — en zweet is, samen met vocht, de grootste vijand van leer.
Eén à twee keer per jaar: de grote beurt
Naast dat kleine ritueel na elke rit geef je het tuig één à twee keer per jaar een grote beurt. Haal het tuig helemaal uit elkaar, zodat je overal bij kunt. Maak alle delen schoon met zadelzeep en een licht vochtige spons — gebruik weinig water. Laat het leer drogen op een niet te warme plek, dus niet bij de kachel of in de zon. Kijk ondertussen alle gespen en stiksels na. Daarna voed en bescherm je het leer weer met olie of vet.
Die grote beurt is meteen je veiligheidscheck. Een versleten stiksel of een gesp die aan het scheuren is, zie je alleen als je het tuig uit elkaar hebt gehad.
Olie, vet of dressing: wat gebruik je waarvoor?
‘Olie is voedend, vet is beschermend’, zegt Ton. Leerolie trekt diep in het leer en houdt het soepel — dat is de basis van je onderhoud. Ledervet blijft meer aan de buitenkant zitten en beschermt tegen vocht en vuil, handig voor tuigen die veel buiten komen of in de winter.
En dan is er nog een derde categorie waar veel menners overheen kijken: alles wat je in je handen hebt of waar je op zit — zoals je leidsels — vet je juist níet in met olie of vet. Dat wordt glad en dat wil je niet. Gebruik daarvoor een leerdressing, hetzelfde soort product dat je voor een leren bank gebruikt.
Bewaren: hangend, droog en niet in plastic
Berg het tuig hangend op, op een droge plek. Stop het nooit in een afgesloten plastic zak of kist — leer moet kunnen ademen, anders krijg je schimmel. Een katoenen hoes of gewoon aan de haak in een droge zadelkamer is prima.
Veelgemaakte fouten
- Te veel olie in één keer: het leer wordt week en rekt. Dun aanbrengen, laten intrekken, nawrijven — liever vaker een beetje dan één keer te veel.
- Nat tuig bij de kachel drogen: het leer droogt te snel en wordt stug of scheurt.
- Leidsels invetten: worden glad, gebruik een dressing.
- Alleen poetsen wat je ziet: juist onder gespen en op de binnenkant zit het zweet.
Twijfel je ergens over?
Stuur ons gerust een foto van je tuig via info@mentuig.nl — we kijken graag even mee. En koop je bij ons een tuig, dan krijg je Tons onderhoudstips op een kaartje meegeleverd. Zo houd je je tuig mooi, van mini-shetlander tot full. Weet je niet zeker welke maat je paard heeft? Kijk dan even in onze maatgids.